Archief voor september, 2008

Frankendael & Hofkerk

Posted in Stad & Ommetjes met tags on september 15, 2008 by halley23

Gisteren was het open monumentendag en voor het eerst was Huize Frankendael aan de Middenweg te bezichtigen. Frankendael is de enig overgebleven buitenplaats in de Watergraafsmeer. Als je geld had in de 17e eeuw dan liet een tweede huis bouwen buiten de muren van de stad, langs de Vecht of de Amstel maar dus ook in de Watergraafsmeer. Langs de Middenweg lagen ooit tientallen buitenplaatsen.

Over de ouderdom van het gebouw zijn de mededelingen verdeeld: Watergraafsmeerkenner Jaap Kruizinga heeft het over 1660, maar waarschijnlijk is het ergens tussen 1638 en 1657 is gebouwd (toen de familie Van Liebergen de bezitter was). De naam heeft te maken met de bijnaam van de familie Balde, eigenaars tussen 1695-1759, die was ‘van Frankendael’ naar de plaats Frankenthal in de huidige Duitse deelstaat Rijnland-Pfalz. Wat ons vooral opviel was de geringe diepte van het huis – rond de 10 meter – terwijl het groter oogt als je er voor staat; uiterlijke schijn?

De mooie toegangspoort werd in opdracht van koopman Jan Gildemeester Jansz (eigenaar 1759-1779) in Lodewijk XVI-stijl ontworpen door bouwmeester Jacob Otten Husley. Op de voorzijde is een afbeelding van  de god van de handel Mercurius te zien. Op de achterkant staat het intrigerende wapenschild van de familie Gildemeester: in blauw een geharnaste arm met een gouden handschoen, komend uit een wolk, uitgaand van de linkerzijde en de benedenhoek, houdend een schuin links geplaatst doodsbeen, alles zilver.

Na een aangename wandeling door het park verder naar de Hofkerk, pontificaal midden in het Linnaeushof gelegen. Eigenlijk is het de kerk van de Heilige Martelaren van Gorcum.

Het pelikaanreliëf, gemaakt door de beeldhouwer Joseph Mendes da Costa, is een oud christelijk symbool van zelfopoffering van Christus aan het kruis. De pelikaan, die haar jongen uit liefde dooddrukte en vervolgens met haar eigen bloed tot leven wekte, symboliseert de opstanding.

Paddestoelen in het Diemerzeedijkpark

Posted in Ditjes en Datjes on september 7, 2008 by halley23

Dat de zomer dit jaar niets voorstelde, dat weten we. En alsof de natuur dat extra wil benadrukken heb ik van de week de eerste paddestoelen gezien. Paddestoelen associeer ik altijd met de herfst, kortom de herfst is er vroeg bij dit jaar…

Geschubde inktzwam (Coprinus comatus)

Bleierheide over Drievogels

Posted in Nescio en ik on september 5, 2008 by halley23

Op 21 april 1949 is Nescio in Heerlen, aldaar “op het perron in rieten stoelen gezeten en iets geconsumeerd…

Hij noteert: “Voor het station in Heerlen stond een bus: Bleierheide over Drievogels.”

Deze zinsnede intrigeert me…Ik vraag me af hoe het zou zijn geweest als Nescio die bus had genomen, wat zou hij onderweg gezien hebben? Maar om dat voor mijn geestesoog te laten passeren, had ik wat informatie nodig over de route van die bus… Mijn moeder desgevraagd, ‘een bus naar Bleijerheide via Drievogels? Weet ik niets van, wij pakten altijd de tram op de Steenweg.’ En inderdaad daar reed de tram van de LTM, om precies te zijn tot op 13 mei 1950 toen de tramlijn definitief werd opgeheven.

Maar die zinsnede is er gewoon, zwart op wit. Laten we daarom de waarschijnlijke route een stuk volgen…Vanaf het station door de Akerstraat, de Heesbergweg omhoog naar Heerlerbaan; de aloude steenweg naar Aken. Bij Valkenhuizen voorbij aan tankstation Brouwers…

…door naar Drievogels, waar destijds nog de gelijknamige villa stond.

Rond de genoemde buurtschappen moet het in die tijd nog tamelijk ongerept uitgezien hebben. Ik kan me herinneren dat het zelfs in het begin van de jaren ‘60 nog een landelijk gebied was. Wat Nescio gezien zou hebben, waren glooiende velden, akkers en bossen. De steenweg is lang tijd min of meer de grens geweest tussen het landelijke heuvelland en de geïndustrialiseerde oostelijke mijnstreek.

Vanaf Drievogels is de route van de bus vooralsnog een raadsel. Waarschijnlijk zal de bus via de Drievogelstraat – ik neem aan dat er niet via de Gracht werd gereden – richting het Plein zijn gereden, maar daarna? Wordt vervolgd….